Migrena a sen. Wrocławscy naukowcy przebadali 5311 osób

Problemy ze snem znacznie częściej dotyczą osób z migreną niż ludzi, którzy nie zgłaszają bólów głowy. Tak wynika z ogólnopolskiego badania 5311 dorosłych, przeprowadzonego przez zespół naukowców związanych z Uniwersytetem Medycznym we Wrocławiu. W grupie osób z migreną złą jakość snu stwierdzono u 64,1 proc. badanych, podczas gdy w grupie bez bólów głowy odsetek wyniósł 38,7 proc.

Badanie nie dowodzi, że gorszy sen powoduje migrenę ani że migrena zawsze prowadzi do zaburzeń snu. Pokazuje jednak wyraźne współwystępowanie obu problemów i wskazuje, że jakość snu powinna być uwzględniana w ocenie pacjentów z migreną.

Ponad 5300 dorosłych w ogólnopolskim badaniu

Analiza objęła 5311 dorosłych Polaków. Wśród nich 1523 osoby spełniały kryteria migreny, 2366 miało napięciowe bóle głowy, 209 zgłaszało ból głowy o charakterze niesklasyfikowanym, a 1213 osób nie zgłaszało żadnego bólu głowy w ciągu ostatnich 12 miesięcy.

Uczestników rekrutowano przez ogólnopolski panel internetowy. Badacze stosowali kwestionariusz HARDSHIP do klasyfikacji bólów głowy zgodnie z kryteriami ICHD-3, Pittsburgh Sleep Quality Index do oceny jakości snu oraz Morningness-Eveningness Questionnaire do określenia chronotypu.

64,1 proc. osób z migreną miało złą jakość snu

Największą różnicę między grupami zaobserwowano właśnie w jakości snu. Złą jakość snu stwierdzono u 64,1 proc. osób z migreną, 45,4 proc. osób z napięciowym bólem głowy oraz 38,7 proc. uczestników bez bólów głowy.

Osoby z migreną uzyskiwały gorsze wyniki we wszystkich składowych oceny snu: dłużej zasypiały, częściej doświadczały zaburzeń snu, gorzej oceniały jego jakość i częściej zgłaszały trudności w funkcjonowaniu w ciągu dnia. Różnice utrzymywały się także po uwzględnieniu m.in. wieku, płci, miejsca zamieszkania, wykształcenia, sytuacji partnerskiej i rodzaju pracy.

Gorszy sen wiązał się z większym obciążeniem migreną

W grupie osób z migreną gorsza jakość snu była powiązana z większą liczbą dni z bólem głowy, wyższym stopniem niesprawności, większym stresem i lękiem oraz niższą jakością życia.

Najsilniejszą zależność zaobserwowano pomiędzy gorszą jakością snu a niższą jakością życia. Autorzy podkreślają jednak, że badanie miało charakter przekrojowy, dlatego nie pozwala rozstrzygnąć, co jest przyczyną, a co skutkiem.

Migrena częściej u „sów”?

Naukowcy sprawdzili także chronotyp uczestników, czyli naturalną preferencję dotyczącą pory snu i największej aktywności w ciągu dnia. W grupie osób z migreną rzadziej występował chronotyp poranny, a wyniki częściej przesuwały się w stronę późniejszych godzin snu i aktywności.

Typy poranne stanowiły 24,9 proc. osób z migreną i 39,1 proc. osób bez bólu głowy. Nie oznacza to jednak, że bycie „sową” powoduje migrenę. Zależności pomiędzy samym chronotypem a klinicznym przebiegiem choroby były słabe.

Dlaczego sen i migrena mogą być ze sobą powiązane?

Sen i migrena mają częściowo wspólne mechanizmy neurobiologiczne. W oba procesy zaangażowane są m.in. podwzgórze oraz układy neuroprzekaźnikowe regulujące rytm dobowy, czuwanie i odczuwanie bólu.

Związek może działać w obie strony. Niedobór snu i nieregularny rytm dobowy mogą u części osób zwiększać podatność na napad migreny, natomiast sam ból, nudności, nadwrażliwość na światło i inne objawy mogą utrudniać zasypianie i pogarszać jakość snu.

Co wynika z badania dla osób z migreną?

Autorzy wskazują, że ocena jakości snu powinna być stałym elementem wywiadu u pacjentów z migreną. Nie chodzi wyłącznie o liczbę godzin snu, ale również o trudności z zasypianiem, wybudzenia, efektywność snu oraz funkcjonowanie następnego dnia.

Badanie nie pokazuje jednak, że sama poprawa higieny snu wystarczy do leczenia migreny. U osób z częstymi lub nasilonymi napadami podstawą pozostaje właściwa diagnostyka neurologiczna i indywidualnie dobrane leczenie.

Kolejne badanie wrocławskich naukowców

To kolejny w ostatnim czasie projekt wrocławskich badaczy dotyczący zdrowia dużych grup pacjentów. Niedawno opisywaliśmy badanie PICTURE obejmujące zdrowie około 2500 mieszkańców Wrocławia. Na stronie można znaleźć również badania UMW dotyczące zaufania i decyzji związanych ze szczepieniami.

Nowa analiza snu i migreny została opublikowana w „The Journal of Headache and Pain”. Badanie finansowano m.in. w ramach programu Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.