Groch może pojawić się w diecie dziecka podczas rozszerzania diety, zwykle około 6. miesiąca życia, jeśli niemowlę jest gotowe na przyjmowanie pokarmów innych niż mleko. Na początek szczególnie praktyczny jest groch łuskany w połówkach – łatwo się rozgotowuje i można przygotować z niego miękkie puree, pastę albo dodatek do warzyw.
Nie należy przy tym utożsamiać suchego grochu z zielonym groszkiem. Choć pochodzą z tej samej rośliny, w kuchni są wykorzystywane inaczej. Suchy groch to między innymi żółte lub zielone połówki używane do grochówki, natomiast zielony groszek kupujemy najczęściej świeży, mrożony albo w puszce.
Z tego artykułu dowiesz się, od kiedy można podawać groch niemowlakowi, jaki rodzaj wybrać, czy trzeba go namaczać, jak prawidłowo go ugotować oraz czym różni się suchy groch od zielonego groszku sprzedawanego w puszce i mrożonce.
Jeżeli dopiero zaczynasz wprowadzać tę grupę produktów, przeczytaj również nasz szerszy poradnik o roślinach strączkowych dla niemowlaka.
Groch dla niemowlaka – od kiedy?
Nie ma potrzeby czekania z grochem do pierwszych urodzin wyłącznie dlatego, że należy do roślin strączkowych.
Podczas rozszerzania diety większe znaczenie od sztywnego kalendarza produktów mają:
- gotowość dziecka do jedzenia,
- odpowiednia obróbka produktu,
- miękka konsystencja,
- niewielka pierwsza porcja,
- stopniowe zwiększanie różnorodności diety.
Groch powinien być bardzo dobrze ugotowany i rozdrobniony odpowiednio do umiejętności niemowlęcia.
Nie musi być jednak pierwszym strączkiem w diecie. Jeśli szukasz produktu wyjątkowo łatwego do rozgotowania, dobrym początkiem może być również soczewica dla niemowlaka.
Groch a groszek – czy to to samo?
Botanicznie zielony groszek i suchy groch pochodzą z tej samej rośliny, ale zbiera się je na innych etapach dojrzałości i inaczej wykorzystuje w kuchni.
Zielony groszek to młode, niedojrzałe nasiona. Najczęściej kupujemy go:
- świeżego,
- mrożonego,
- konserwowego,
- jako groszek cukrowy wraz z jadalnym strąkiem.
Suchy groch pozostawia się natomiast do dojrzenia, a następnie suszy. W sprzedaży spotkamy przede wszystkim:
- groch żółty,
- groch zielony,
- groch łuskany,
- groch w połówkach,
- cały suchy groch.
To właśnie suchy groch jest głównym tematem tego artykułu.
Jeżeli interesuje Cię produkt w postaci świeżych zielonych kulek, zobacz osobny poradnik: od kiedy groszek dla niemowlaka i jak go podawać.
Jaki groch dla niemowlaka wybrać?
Najwygodniejszy na początku jest groch łuskany w połówkach.
| Rodzaj | Jak wygląda? | Przygotowanie dla niemowlaka |
|---|---|---|
| żółty groch łuskany | suche żółte połówki | bardzo wygodny, szybko się rozgotowuje |
| zielony groch łuskany | suche zielonkawe połówki | przygotowuje się podobnie jak żółty |
| cały suchy groch | całe, twarde nasiona | wymaga dłuższego przygotowania i zwykle namaczania |
| zielony groszek | miękkie zielone nasiona | to osobny produkt, najczęściej świeży, mrożony lub konserwowy |
Kolor suchego grochu nie przesądza o tym, który jest „lepszy” dla niemowlęcia.
Znacznie ważniejsza jest forma. Połówki pozbawione łuski są po prostu łatwiejsze i szybsze do ugotowania do bardzo miękkiej konsystencji.
Groch łuskany dla niemowlaka – dlaczego jest wygodny?
Podczas produkcji grochu łuskanego usuwa się zewnętrzną okrywę nasiona, a najczęściej dzieli się je również na dwie części.
Dzięki temu groch:
- szybciej chłonie wodę,
- gotuje się krócej,
- łatwiej się rozpada,
- nie wymaga obowiązkowego namaczania,
- łatwo zmienia się w miękką masę.
To sprawia, że z grochu łuskanego można przygotować posiłek dla dziecka bez wielogodzinnego moczenia i gotowania.
Na początku lekkie rozgotowanie nie jest problemem. Wręcz przeciwnie – w przypadku niemowlęcia ułatwia uzyskanie bezpiecznej, miękkiej konsystencji.
Czy groch łuskany trzeba namaczać?
Nie. Grochu łuskanego w połówkach nie trzeba namaczać przed gotowaniem.
Przed przygotowaniem warto go natomiast dokładnie przejrzeć i przepłukać pod bieżącą wodą.
Można oczywiście namoczyć go wcześniej, jeśli chcemy skrócić późniejsze gotowanie, ale nie jest to konieczne. Porównanie czasu przygotowania grochu z fasolą, ciecierzycą i soczewicą znajdziesz w tabeli moczenia i gotowania strączków dla niemowlaka.
Inaczej wygląda sytuacja z całym suchym grochem. Całe nasiona potrzebują więcej czasu na wchłonięcie wody, dlatego ich wcześniejsze namoczenie jest praktycznym rozwiązaniem.
Jeżeli zależy nam przede wszystkim na prostocie przygotowania posiłku dla dziecka, wybrałbym więc groch łuskany w połówkach.
Jak ugotować groch dla niemowlaka?
Przygotowanie grochu łuskanego jest proste:
- przebierz nasiona i usuń ewentualne zanieczyszczenia,
- dokładnie przepłucz groch na sitku,
- zalej wodą,
- doprowadź do wrzenia,
- gotuj na małym ogniu do bardzo miękkiej konsystencji,
- rozgnieć lub wykorzystaj naturalnie rozgotowaną masę.
Groch w połówkach zwykle potrzebuje około 30 minut gotowania, ale przy przygotowywaniu jedzenia dla niemowlęcia ważniejsza od czasu jest konsystencja.
Gotowy groch powinien bez wysiłku rozpadać się pod naciskiem widelca.
Nie trzeba dodawać soli.
Jeżeli po ugotowaniu masa jest zbyt gęsta, można dodać trochę wody i dostosować konsystencję do umiejętności dziecka.
Jak podać groch niemowlakowi pierwszy raz?
Na początek nie trzeba przygotowywać całego posiłku wyłącznie z grochu.
Niewielką ilość dobrze ugotowanego grochu można połączyć z warzywem, które dziecko już zna, na przykład:
- ziemniakiem,
- batatem,
- dynią,
- marchewką,
- cukinią,
- brokułem,
- kalafiorem.
Groch można dokładnie rozgnieść widelcem albo wykorzystać to, że po dłuższym gotowaniu sam tworzy miękką, gęstą masę.
Z czasem nie trzeba już przygotowywać idealnie gładkiego puree. Wraz z rozwojem umiejętności jedzenia dziecko powinno poznawać coraz bardziej zróżnicowane konsystencje.
Ile grochu podać pierwszy raz?
Nie ma jednej obowiązkowej porcji.
Na początek wystarczy niewielka ilość, na przykład jedna lub kilka łyżeczek ugotowanego i rozdrobnionego grochu.
Jeśli dziecko dobrze toleruje produkt, podczas kolejnych posiłków można stopniowo zwiększać ilość.
Nie należy natomiast nakłaniać dziecka do zjedzenia określonej porcji. Ono samo powinno decydować, ile z zaoferowanego jedzenia chce zjeść.
Co można przygotować z grochu dla niemowlaka?
Groch nie musi oznaczać wyłącznie zupy grochowej.
Można wykorzystać go jako bazę:
- puree,
- pasty,
- gęstego sosu,
- farszu,
- miękkich kotlecików,
- masy warzywnej,
- dodatku do ziemniaków lub innych warzyw.
Dzięki naturalnie kremowej konsystencji rozgotowanego grochu nie trzeba dodawać wielu składników.
Na początku można przygotować bardzo prostą potrawę z grochu, warzywa i niewielkiej ilości tłuszczu.
Groch dla niemowlaka metodą BLW
Groch łuskany dobrze nadaje się także do posiłków jedzonych samodzielnie.
Luźna masa może być jednak trudna do zebrania przez początkujące dziecko. Wygodniejsze będą:
- gęste puree podane na wcześniej napełnionej łyżeczce,
- pasta z grochu,
- miękki kotlecik,
- groch połączony z ziemniakiem lub innym warzywem,
- pasta cienko rozsmarowana na miękkim pieczywie,
- gęsty sos przyklejający się do innych produktów.
Wraz z rozwojem chwytu i umiejętności żucia można pozostawiać coraz bardziej wyraźną strukturę.
Podczas jedzenia dziecko powinno zawsze znajdować się w stabilnej pozycji i pod nadzorem osoby dorosłej.
Groch mrożony i z puszki – czy chodzi o groch czy groszek?
W sklepach nazwy produktów mogą być mylące.
Produkt sprzedawany jako „groch zielony mrożony” albo „groch zielony konserwowy” to najczęściej młody zielony groszek, a nie dojrzały suchy groch omawiany w tym artykule.
Zielony groszek może być podawany niemowlęciu zarówno w wersji świeżej, jak i mrożonej. Można również korzystać z produktu konserwowego, zwracając uwagę na zawartość soli.
Nie będziemy jednak powtarzać tutaj całego tego tematu. Dokładnie opisaliśmy:
- groszek mrożony,
- groszek z puszki,
- groszek cukrowy,
- bezpieczne podawanie całych ziaren
w artykule „Od kiedy groszek dla niemowlaka?”.
Czy ugotowany suchy groch można zamrozić?
Tak.
Można od razu ugotować większą porcję suchego grochu, podzielić ją po ostudzeniu na małe porcje i zamrozić.
To wygodne rozwiązanie podczas rozszerzania diety, kiedy jednorazowo potrzebujemy tylko kilku łyżeczek produktu.
Czy groch powoduje wzdęcia u niemowlaka?
Może powodować więcej gazów, podobnie jak inne suche nasiona roślin strączkowych.
Groch zawiera dużo błonnika oraz węglowodany fermentowane przez bakterie jelitowe.
Nie oznacza to jednak, że należy z góry uznawać go za produkt niewskazany dla małych dzieci.
Dobrym rozwiązaniem jest:
- rozpoczęcie od małej ilości,
- dokładne ugotowanie,
- rozdrobnienie produktu,
- stopniowe zwiększanie porcji.
Organizm dziecka poznającego strączki może reagować inaczej na kilka łyżeczek grochu niż na dużą miskę potrawy przygotowanej głównie z suchych nasion.
Pojedyncze gazy nie muszą oznaczać nietolerancji.
Jeżeli natomiast regularnie pojawiają się silny ból brzucha, nasilona biegunka, uporczywe wymioty lub inne niepokojące objawy, warto skonsultować je z pediatrą.
Czy namaczanie grochu zmniejsza wzdęcia?
W przypadku grochu łuskanego namaczanie nie jest wymagane.
Można je zastosować, ale ważniejsze dla tolerancji przez dziecko mogą być:
- niewielka porcja,
- bardzo dokładne ugotowanie,
- stopniowe wprowadzanie strączków,
- zróżnicowana dieta.
Cały suchy groch warto natomiast wcześniej namoczyć ze względu na sam proces przygotowania i znacznie dłuższy czas gotowania.
Co daje suchy groch w diecie dziecka?
Suchy groch jest znacznie bardziej skoncentrowanym źródłem składników odżywczych niż świeży zielony groszek.
Dostarcza między innymi:
- białka roślinnego,
- błonnika,
- żelaza,
- folianów,
- potasu,
- magnezu,
- cynku,
- witamin z grupy B.
Może więc być jednym ze źródeł białka w urozmaiconej diecie dziecka.
Nie ma jednak potrzeby traktowania grochu jako jedynego strączka. Warto korzystać również z fasoli dla niemowlaka, soczewicy, ciecierzycy czy bobu.
Groch i żelazo – z czym go łączyć?
Groch dostarcza żelaza niehemowego, czyli formy występującej w produktach roślinnych.
Jego przyswajalność można poprawić, łącząc strączki z produktami bogatymi w witaminę C.
Do grochu można więc dodać na przykład:
- brokuł,
- kalafior,
- pomidor,
- paprykę przygotowaną w formie odpowiedniej dla dziecka.
Nie oznacza to, że każdy posiłek trzeba komponować według ścisłego wzoru. Ważniejsza jest ogólna różnorodność jadłospisu.
Czy groch może zastąpić mięso?
Groch może być jednym z roślinnych źródeł białka i regularnie pojawiać się w diecie także w posiłkach bez mięsa.
Nie należy jednak traktować pojedynczego produktu jako dokładnego odpowiednika mięsa pod względem każdego składnika odżywczego.
W zależności od sposobu żywienia dziecka warto korzystać z różnych źródeł białka, między innymi:
- grochu,
- fasoli,
- soczewicy,
- ciecierzycy,
- tofu,
- jaj,
- ryb,
- mięsa.
Szczególnie przy diecie całkowicie roślinnej ważne jest odpowiednie zbilansowanie całego jadłospisu.
Groch a grochówka dla niemowlaka
Sam groch i grochówka to dwie różne kwestie.
Dobrze ugotowany suchy groch można wykorzystać w prostym posiłku składającym się z kilku składników.
Tradycyjna grochówka przygotowywana dla dorosłych często zawiera natomiast kiełbasę, boczek, wędzonkę, dużo soli lub gotowe buliony.
Dlatego wiek, w którym można wykorzystać sam groch, nie musi być tożsamy z tym, kiedy dziecko może zjeść rodzinną wersję zupy.
Temat samej potrawy opisujemy osobno: od kiedy grochówka dla niemowlaka i jak przygotować zupę grochową dla dziecka.
Proste puree z grochu dla niemowlaka
Do przygotowania najprostszej wersji wystarczą:
- groch łuskany w połówkach,
- woda,
- niewielka ilość oleju rzepakowego lub oliwy.
Groch przepłucz i ugotuj do pełnej miękkości.
Jeżeli po ugotowaniu sam rozpada się na kremową masę, nie trzeba intensywnie go blendować. Można jedynie rozgnieść pozostałe kawałki widelcem.
Dodaj trochę wody, jeżeli puree jest zbyt gęste, oraz niewielką ilość tłuszczu.
Nie dodawaj soli.
W kolejnych wersjach można łączyć groch z ziemniakiem, dynią, marchewką, cukinią lub innymi warzywami znanymi już dziecku.
Najczęstsze pytania
Czy 6-miesięczne dziecko może jeść groch?
Dobrze ugotowany i odpowiednio rozdrobniony groch może pojawić się podczas rozszerzania diety, zwykle około 6. miesiąca życia, jeżeli dziecko jest gotowe na pokarmy uzupełniające.
Jaki groch najlepiej podać niemowlakowi?
Najwygodniejszy jest groch łuskany w połówkach – żółty lub zielony. Nie wymaga obowiązkowego namaczania i łatwo rozgotować go do miękkiej konsystencji.
Czy groch łuskany trzeba namaczać?
Nie. Groch łuskany w połówkach można po dokładnym przepłukaniu od razu gotować. Cały suchy groch warto natomiast wcześniej namoczyć.
Ile gotować groch dla niemowlaka?
Groch w połówkach zwykle mięknie po około 30 minutach, ale przy przygotowywaniu posiłku dla niemowlęcia należy kierować się przede wszystkim konsystencją. Powinien bardzo łatwo się rozpadać.
Czy zielony groch mrożony to ten sam produkt?
Najczęściej określenie to dotyczy młodego zielonego groszku, a nie suchego grochu. Temat groszku mrożonego opisujemy w osobnym poradniku.
Czy niemowlak może jeść groch konserwowy?
Jeżeli chodzi o zielony „groch konserwowy”, w praktyce najczęściej jest to zielony groszek. Warto wtedy zwrócić uwagę na zawartość soli i dokładnie przepłukać produkt. Szczegółowo opisujemy to w artykule o groszku.
Czy można zamrozić ugotowany groch?
Tak. Ugotowany suchy groch można porcjować i zamrozić, co jest bardzo wygodne przy przygotowywaniu małych posiłków dla niemowlęcia.
Czy groch trzeba blendować?
Nie zawsze. Na początku może być zmiksowany lub dokładnie rozgnieciony, ale wraz z rozwojem dziecka warto stopniowo pozostawiać bardziej zróżnicowaną konsystencję.
Groch dla niemowlaka – najważniejsze informacje
Groch może pojawić się podczas rozszerzania diety, zwykle około 6. miesiąca życia. Najwygodniejszym wyborem na początek jest groch łuskany w połówkach, ponieważ nie wymaga obowiązkowego namaczania, stosunkowo szybko się gotuje i łatwo uzyskać z niego miękką konsystencję.
Można przygotować z niego nie tylko grochówkę, ale również puree, pasty, sosy czy miękkie kotleciki.
Warto jednocześnie rozróżniać suchy groch od zielonego groszku. Produkty sprzedawane jako zielony groch mrożony lub konserwowy najczęściej są właśnie młodym groszkiem i zostały szczegółowo opisane w osobnym artykule.
Dzięki temu suchy groch, zielony groszek i grochówka mogą zajmować w diecie dziecka osobne miejsce – i każdy z tych produktów lub potraw wymaga nieco innego przygotowania.
Źródła
- Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej – „Nasiona roślin strączkowych w diecie dzieci”
- World Health Organization – „Infant and young child feeding”
- World Health Organization – „WHO Guideline for complementary feeding of infants and young children 6–23 months of age”
- North Dakota State University Extension – „Split Pea Soup, Salad, Salsa and More! Using Split Peas in Your Recipes”
- Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej – „Mięso, ryby, nasiona roślin strączkowych i jaja w żywieniu dzieci i młodzieży. Praktyczne wskazówki”
