Niewydolność serca: nagrodzone badanie z Wrocławia

Zespół związany z Uniwersytetem Medycznym we Wrocławiu otrzymał nagrodę Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego za badanie dotyczące leczenia przewodnienia u pacjentów z ostrą niewydolnością serca. Uczelnia poinformowała o wyróżnieniu 22 września 2026 r. To okazja, by przyjrzeć się problemowi, który dla chorego oznacza często duszność, obrzęki i konieczność hospitalizacji.

Z tego artykułu dowiesz się, czego dotyczyło wrocławskie badanie, dlaczego usuwanie nadmiaru płynów jest ważne w niewydolności serca i które objawy powinny skłonić do szukania pomocy.

Nagroda za pracę wrocławskiego zespołu

Wyróżnienie otrzymał zespół kierowany przez prof. Piotra Ponikowskiego i prof. Jana Biegusa. Nagrodzona praca SOLVRED-AHF ukazała się w „European Journal of Heart Failure” w 2025 r. Jak podkreśla UMW, samo badanie przeprowadzono w całości we wrocławskim ośrodku. Informacja z września 2026 r. dotyczy więc uznania dla wcześniejszej publikacji.

Czym jest przewodnienie w niewydolności serca?

Niewydolność serca oznacza, że serce nie pompuje krwi tak sprawnie, jak powinno. U części chorych dochodzi do gromadzenia nadmiaru płynu w organizmie. Może on powodować obrzęki nóg, a zaleganie płynu w płucach utrudnia oddychanie.

W leczeniu wykorzystuje się leki moczopędne, czyli diuretyki. Pobudzają nerki do wydalania większej ilości moczu, pomagając zmniejszyć obrzęki i duszność. Leczenie wymaga jednak kontroli: zbyt duża dawka może doprowadzić do odwodnienia, a niektóre diuretyki zwiększają utratę potasu. Dlatego lekarz ocenia odpowiedź organizmu i wyniki badań.

Co sprawdzili badacze w SOLVRED-AHF?

Do badania włączono 50 hospitalizowanych pacjentów z ostrą niewydolnością serca i wyraźnym przewodnieniem. Losowo przydzielono ich do dwóch grup. Przez 48 godzin, obok furosemidu, otrzymywali dożylnie 0,9-procentowy roztwór chlorku sodu albo 5-procentowy roztwór glukozy. Porównywano więc dwa rodzaje wlewów towarzyszących leczeniu moczopędnemu.

W grupie otrzymującej NaCl mediana objętości moczu przez 48 godzin wyniosła 9,5 litra, wobec około 7,4 litra w grupie glukozy. Wydalanie sodu było większe, a mediana łącznej dawki furosemidu niższa: 220 zamiast 280 mg. Różnice były istotne statystycznie. Objętość moczu nie oznacza jednak utraty takiej samej ilości płynu netto, ponieważ chorzy również przyjmowali płyny.

Co wyniki oznaczają dla pacjentów?

To niewielkie badanie z jednego ośrodka, skupione na krótkotrwałej odpowiedzi na leczenie i mechanizmach pracy nerek. Opisane wyniki nie dowodzą wydłużenia życia. Nie było też grupy otrzymującej sam lek moczopędny bez dodatkowego wlewu, więc porównanie nie rozstrzyga przewagi nad takim postępowaniem.

Badanie wlewów dożylnych w szpitalu nie jest zaleceniem zwiększania ilości soli w diecie ani picia większej ilości płynów. Pacjent powinien nadal stosować indywidualne zalecenia swojego zespołu leczącego.

Obrzęki, duszność i nagły wzrost masy ciała — kiedy reagować?

Na możliwe pogorszenie niewydolności serca mogą wskazywać:

narastająca duszność podczas zwykłych czynności lub w pozycji leżącej,
obrzęki stóp, kostek, nóg albo brzucha,
nagły przyrost masy ciała,
wyraźne osłabienie i gorsza tolerancja wysiłku.

Takie objawy wymagają oceny lekarskiej. U osoby z rozpoznaną niewydolnością serca warto zwracać uwagę na zmianę w porównaniu z jej zwykłym samopoczuciem. Regularne ważenie i zapisywanie wyników ułatwia rozmowę z lekarzem o ewentualnym zatrzymywaniu płynów. Dawkę leku należy zmieniać zgodnie z ustalonym planem leczenia, a nie na podstawie pojedynczego artykułu.

Przy ciężkiej duszności, niemożności wypowiedzenia zdania, sinieniu ust lub utracie przytomności należy dzwonić pod 112 lub 999. Nie należy samodzielnie prowadzić samochodu do szpitala. O organizacji pomocy na miejscu piszemy w poradniku wyjaśniającym, jak działa triaż i kiedy zgłosić się na wrocławski SOR.